Plastyczność poznawcza i adaptacja do zmian
Twój zespół właśnie dowiaduje się o wprowadzeniu nowego narzędzia AI. Jedni są podekscytowani, inni zablokowani lękiem lub frustracją. Nie chodzi o technologię – chodzi o zdolność adaptacji.
Zmiana technologiczna nie boli sama w sobie. Boli brak przygotowania. Boli nagły przeskok poznawczy, którego nasze nawyki i struktury myślowe nie są gotowe przyjąć.
Według raportu WEF do 2030 aż 59% pracowników będzie musiało przejść reskilling (znaczne przekwalifikowanie), by sprostać zmieniającym się wymaganiom kompetencyjnhym. Najszybciej rosnące umiejętności do 2030 roku będą obejmować zarówno kompetencje technologiczne, jak i tzw. umiejętności ludzkie, takie jak zdolności poznawcze i współpraca. To będzie przede wszystkim test elastyczności umysłu.
📌 Dlaczego warto rozumieć plastyczność poznawczą w pracy z AI?
W środowisku pracy:
- sztywność poznawcza prowadzi do oporu wobec innowacji i paraliżu decyzyjnego,
- niepokój wobec AI często maskuje głębszy lęk przed utratą kontroli lub tożsamości zawodowej,
- zespoły o wysokiej elastyczności lepiej adaptują się do zmian i szybciej uczą się nowych rozwiązań.
📊 Co pokazują badania?
Według Frankiewicz, B. & Chamorro-Premuzic, T. (2020), najlepszym sposobem na uczynienie organizacji bardziej cyfrową i opartą na danych jest inwestowanie w osoby o największej adaptacyjności, ciekawości i elastyczności. A więc wybieranie osób z wysoką „uczalnością” (learnability – głód wiedzy), dopasowywanie ich zainteresowania do potrzebnych umiejętności i akceptowanie, że konkretne twarde kompetencje szybko się dezaktualizują – kluczowe jest, by ich ciekawość pozostała nienaruszona.
Badania TalentLMS (2024), pokazują, iż 88% menedżerów uważa, że przyjęcie mindsetu rozwojowego (growth mindset) jest kluczowe dla sukcesu biznesowego. Jednak nieco ponad połowa pracowników twierdzi, że nie widzi, aby liderzy wykazywali taki sposób myślenia w codziennych działaniach.
📌 Jak rozwijać plastyczność poznawczą i przechodzić od oporu do ciekawości?
- Rozpoznaj opór, zanim go ocenisz
Lęk przed technologią często ukrywa się pod racjonalnymi argumentami: „to niepotrzebne”, „to nie działa”. Naucz się go rozkodowywać i przekierowywać uwagę z defensywy na eksplorację. - Trenuj przełączanie perspektyw
Zdolność do przechodzenia od „mam być ekspertem” do „uczę się na nowo” to kluczowy mięsień poznawczy XXI wieku. W module nauczysz się narzędzi pracy z przekonaniami i wewnętrzną narracją. - Zastosuj AI jako partnera reskillingu
AI może być źródłem lęku – ale też osobistym asystentem uczenia się. Pokażemy Ci, jak traktować narzędzia AI jako katalizatory innowacyjnego myślenia, a nie zagrożenie. - Twórz mikro-nawyki elastyczności
Codzienne działania – np. czytanie czegoś spoza swojej bańki poznawczej, zmiana narzędzia, otwartość na niepewność – budują elastyczność tak samo, jak trening buduje mięśnie.
🧭 Adaptacja to nie kapitulacja. To umiejętność życia w zmianie.
W świecie, który zmienia się szybciej niż nasze systemy edukacji i kultury organizacyjnej, elastyczność poznawcza to fundament nie tylko efektywności, ale też psychicznego dobrostanu.
🎓 Chcesz nauczyć się, jak pracować z oporem wobec technologii i rozwijać zdolność uczenia się przez całe życie?
Zapraszamy na moduł „Plastyczność poznawcza i adaptacja do zmian”.
Nauczysz się:
- jak rozpoznawać i przepracowywać lęk przed technologią,
- jak rozwijać elastyczność poznawczą, budować tzw. „hungry mind” i ciekawość,
- jak wspierać siebie i innych w procesach reskillingu,
- jak traktować AI jako narzędzie kreatywnego myślenia.
👉 Jeśli prowadzisz zespół, uczysz się nowych narzędzi albo czujesz, że technologia Cię przerasta – ten moduł jest dla Ciebie.
Zmiana to nie koniec. To początek.
📚 Źródła i badania:
World Economic Forum (2025). The Future of Jobs Report 2025. Genewa: World Economic Forum. WEF_Future_of_Jobs_Report_2025.pdf
Frankiewicz, B. & Chamorro-Premuzic, T. (2020). Digital transformation is about talent, not technology. Harvard Business Review. Digital_Transformation_Is_About_Talent_Not_Technology_-_HBR.pdf
Arora, N. (2024, November 26). How a growth mindset unlocks confidence and adaptability amid rapid business change. Forbes Technology Council.
🔔 Zapisz się, zanim kolejna zmiana Cię zaskoczy.
Moduł poprowadzą: dr Anna Syrek-Kosowska i dr Paweł Fortuna