To nie kandydat. To deepfake. Dezinformacja, odporność cyfrowa i nowe zasady pracy w erze AI

Wyobraź sobie, że prowadzisz rozmowę rekrutacyjną. Kandydat wygląda profesjonalnie, mówi przekonująco, zna techniczne szczegóły stanowiska. Tyle że… nie istnieje. Dlaczego to ważne w pracy?

To nie science-fiction. W 2024 roku firma z branży technologicznej została oszukana przez kandydata, który brał udział w rozmowie zdalnej jako… deepfake – syntetyczny awatar stworzony z pomocą sztucznej inteligencji. Cały proces rekrutacji odbył się z fałszywą osobą. Sprawę opisał The Pragmatic Engineer w artykule AI Fakers.

W dobie pracy zdalnej i globalnych procesów zatrudniania, deepfake w rekrutacji nie jest już wyjątkiem – to rosnące zagrożenie.

W środowisku pracy:

• Deepfake’i mogą prowadzić do sabotażu reputacji, oszustw finansowych i manipulacji decyzyjnej;
• Lęk przed manipulacją cyfrową wpływa na obniżenie zaufania do systemów komunikacyjnych;
• Zmniejsza się zdolność zespołu do działania w sytuacjach kryzysowych bez dezinformacji.

---

📊 Dlaczego menedżerowie i HR powinni być czujni?

• Według Du et al., 2025, 62% pracowników nie potrafi jednoznacznie odróżnić deepfake’a od prawdziwej osoby w warunkach zdalnego kontaktu.
• Aż 1 na 4 amerykańskie firmy w 2023 roku zgłosiły przypadki rekrutacyjnych oszustw związanych z AI – głównie w sektorze IT (Williamson & Prybutok, 2024).
• Według badań Gupta et al., 2025, rosnący lęk przed manipulacją AI wpływa na jakość decyzji kadrowych i wzmacnia „technostres” zespołów HR.

---

🔐 Jak chronić się przed rekrutacyjnymi deepfake’ami?

1. Zmieniaj kanały kontaktu

Nie ograniczaj się do jednej wideorozmowy. Wprowadź testy techniczne w czasie rzeczywistym, krótką rozmowę telefoniczną lub nagranie głosowe z prośbą o opisanie projektu.

2. Obserwuj mikroekspresje

Deepfake często „nie mruga”, nie zmienia mimiki w sposób naturalny. Uważaj na sztuczne uśmiechy, nieruchome tło, idealne oświetlenie. Jeśli coś wygląda „zbyt dobrze” – warto sprawdzić dokładniej.

3. Analizuj metadane i dokumentację

Sprawdź, czy CV jest spójne z danymi z LinkedIna, GitHuba czy rejestrów branżowych. Porównuj czas publikacji profili, aktywność, spójność dat.

4. Ustal standardy bezpieczeństwa w HR

Wprowadź wewnętrzną checklistę dla menedżerów i rekruterów z sygnałami ostrzegawczymi. Uwzględnij:

• brak historii w social media,
• reakcje nieadekwatne do pytań sytuacyjnych,
• opóźnienia głosu względem obrazu.

---

🧭 To nie tylko technologia – to zaufanie, które może zostać złamane

Deepfake uderza w rdzeń procesu zatrudnienia – zaufanie do ludzi i danych. W czasach, gdy pierwszym kontaktem z kandydatem jest ekran, menedżerowie i zespoły HR muszą działać z większą uważnością poznawczą niż kiedykolwiek.

🎓 Chcesz nauczyć się więcej o odporności cyfrowej? Zapraszamy na moduł „Cyfrowa odporność i krytyczne myślenie w erze AI”

Nauczysz się:

• jak rozpoznawać fałsz w komunikacji cyfrowej,
• jak nie ulegać błędom poznawczym,
• jak zbudować odporność poznawczą i emocjonalną w pracy pełnej informacji, bodźców i niepewności,
• jak świadomie współpracować z AI, zamiast się jej bać.

👉 Jeśli rekrutujesz, zarządzasz lub podejmujesz decyzje – zapisz się.
Zaufanie nie jest naiwnością. Ale musi być świadome.

---

📚 Źródła i badania:

1. Du, J. et al. (2025). The issues caused by misinformation—How workers and organizations deal with it. JASIST. PDF
2. Williamson, S.M., & Prybutok, V. (2024). The era of artificial intelligence deception. MDPI Information. PDF
3. Gupta, N. et al. (2025). Teaching Students Essential Survival Skills in the Age of Generative AI. ASEE Conference. PDF
4. Shalaby, A. (2024). Cognitive AI hazards. Springer. PDF
5. Hameed, R.M. et al. (2024). Deepfake advertising disclosure and trust. ResearchGate. PDF
6. Shin, D. (2024). Artificial misinformation: Trust in the AI era. Springer. PDF

---

🔔 Zapisz się zanim kolejny deepfake zrujnuje Twój dzień pracy

Ten moduł poprowadzą: dr Barbara Zych oraz Gość specjalny!